Bezpieczeństwo pracy i niezbędne uprawnienia na żurawiu wieżowym

Strona główna » Bezpieczeństwo pracy i niezbędne uprawnienia na żurawiu wieżowym

Wiążesz swoją zawodową przyszłość z pracą operatora żurawia wieżowego? Chcesz dowiedzieć się, jak wygląda praca obsługującego tego typu maszyny i jakie warunki należy spełnić, aby móc pracować z urządzeniami dźwignicowymi? W niniejszym wpisie przedstawiamy zasady bezpieczeństwa pracy na żurawiach wieżowych oraz tłumaczymy, gdzie i w jaki sposób można zdobyć uprawnienia do obsługi tych urządzeń.

BHP – żurawie wieżowe

Eksploatacja żurawi wieżowych oraz korzystanie z obsługi operatorskiej musi odbywać się zgodnie z warunkami wynikającymi z:

  • dokumentacji techniczno – ruchowej urządzenia;
  • przepisów BHP i Ppoż.;
  • przepisów i wytycznych Urzędu Dozoru Technicznego;
  • instrukcji bezpiecznej pracy / współpracy / kolizji żurawia / żurawi;
  • Rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego;
  • Rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 22 października 2018 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi wieżowych i szybkomontujących;
  • polskich i europejskich norm przedmiotowych.

Podczas pracy z urządzeniem dźwignicowym konieczne jest stosowanie się do instrukcji eksploatacji, sporządzonej przez producenta urządzenia. Obejmuje ona zapisy dotyczące m.in:

  • obowiązków operatorów i konserwatorów urządzeń;
  • czynności obsługi codziennej;
  • przepisów BHP.

Podczas eksploatacji urządzeń dźwignicowych należy także stosować się do instrukcji bezpieczeństwa prac transportowych, instrukcji ewakuacji z kabiny operatorskiej, instrukcji pracy kolizyjnej w przypadku wystąpienia ryzyka kolizji z innymi żurawiami lub napowietrznymi liniami energetycznymi.

Operator powinien być zaznajomiony z treścią wszystkich instrukcji i potwierdzić to pisemnie. Wynajem żurawi jest korzystną formą finansowania tych urządzeń, nie tylko ze względów czysto finansowych, ale również dlatego, że usługa zawierać może profesjonalną obsługę dźwigu przez wykwalifikowanego operatora.

Praca na żurawiu wieżowym – czynności zabronione

Wszelkie nieprawidłowości w obsłudze żurawia wieżowego mogą skutkować tragicznymi konsekwencjami, włącznie z katastrofą na placu budowy i utratą życia i zdrowia osób, pracujących w tym czasie w pobliżu. Dlatego podczas pracy operatorzy muszą stosować się do zasad BHP i unikać zachowań, które mogłyby stanowić zagrożenie. Dotyczy to nie tylko operatorów, ale też ich przełożonych, których obowiązkiem jest dbanie o bezpieczeństwo pracowników oraz dopuszczenie do użytku wyłącznie sprawnych technicznie urządzeń. Co jest kategorycznie zabronione w kwestii obsługi dźwignic?

  • dopuszczenie do pracy żurawia bez ważnej decyzji Dozoru Technicznego,
  • praca z wykorzystaniem niesprawnego żurawia, a także dokonywanie napraw i prac serwisowych na własną rękę. Serwis żurawi mogą prowadzić wyłącznie uprawnione do tego podmioty;
  • zmiana ustawień elementów zabezpieczających i dokonywanie przeróbek części składowych żurawia;
  • praca w warunkach uniemożliwiających bezpieczne wykonywanie czynności, tj. m.in. w czasie burzy, bardzo ograniczonej widoczności lub zbyt silnego wiatru;
  • wykonywanie przez jedną osobę jednocześnie pracy operatora, sygnalisty i hakowego;
  • pozostawianie po zakończonej pracy zawieszonych na haku żurawia ładunków;
  • podnoszenie ładunków o masie przekraczającej dopuszczalny udźwig żurawia;
  • obsługiwanie żurawia w przypadku, gdy komunikacja z sygnalistą nie jest możliwa;
  • przeciąganie przez żuraw ładunków spoczywających na podłożu;
  • podnoszenie i wyrywanie przez żuraw ładunków i przedmiotów połączonych trwale z podłożem / powierzchnią styczną lub do niego przymarzniętych;
  • podnoszenie osób bez wyraźnego zezwolenia Dozoru Technicznego.

Kto powinien brać udział w pracy z użyciem żurawia wieżowego?

Do bezpiecznej pracy z wykorzystaniem żurawia wieżowego potrzebny jest nie tylko operator. Oprócz niego niezbędni są także (funkcje rozdzielne):

  • sygnalista – jego zadaniem jest określenie i obserwowanie drogi, jaką pokonuje ładunek i wydawanie operatorowi odpowiednich poleceń, obejmujących także wstrzymanie prac w razie jakiegokolwiek zagrożenia;
  • hakowy – jest odpowiedzialny za zapoznanie się z ładunkiem, a także określenie ciężaru i środka ciężkości, a następnie wykorzystanie właściwych elementów zawieszenia i mocowania ładunku.

Sygnalista i hakowy powinni zostać przeszkoleni w oparciu o zapisy polskich i europejskich norm przedmiotowych: ISO 15513, ISO 23853 lub posiadać świadectwa UDT CERT.

Zobacz także: Sprzedaż żurawi wieżowych

Niezbędne dokumenty eksploatacji żurawi wieżowych

Każde urządzenie dźwignicowe powinno mieć prowadzone dziennik konserwacji oraz książkę dyżurów. Prace konserwacyjne muszą być prowadzone wyłącznie przez wykwalifikowanych i posiadających stosowne uprawnienia Dozoru Technicznego konserwatorów. Dlaczego wymagania bezpieczeństwa podczas eksploatacji żurawi wieżowych są tak ważne? Dowiesz się tego, poznając bliżej specyfikę tych urządzeń. W tym celu zapraszamy do lektury naszego wpisu „Co to jest żuraw wieżowy? Poznaj specyfikę, zastosowanie i sposób montażu żurawi”.

Uprawnienia na żurawia – czego potrzebuje operator?

Uprawnienia na żurawie wieżowe może otrzymać osoba, która ukończyła 18. rok życia, a także posiada zaświadczenie lekarskie, które nie wykazuje przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na dźwigu. Do wykonywania zawodu operatora żurawia wieżowego niezbędne jest także zaświadczenie kwalifikacyjne do obsługi żurawia wydane przez Urząd Dozoru. Wydać może je Urząd Dozoru Technicznego, Transportowy Dozór Techniczny lub Wojskowy Dozór Techniczny po tym, jak kandydat na operatora dźwigu pozytywnie ukończy kurs zawodowy i zda egzamin państwowy.

Gdzie zrobić kurs na operatora dźwigu i jak wygląda szkolenie?

Uprawnienia dźwigowe można zdobyć w Ośrodkach Kształcenia Zawodowego, które przeprowadzają właściwe kursy. Szkolenia składają się z bloków teoretycznych oraz praktycznych, a kończą się egzaminem przed komisją Dozoru Technicznego. Kandydat, który pozytywnie ukończy szkolenie i zda egzamin, posiada uprawnienia do obsługi żurawi wieżowych (w tym żurawi szybkomontujących oraz szynowych).

Jak długo ważne są uprawnienia?

Uprawnienia kwalifikacyjne, wydawane przez Dozór Techniczny, obecnie ważne są przez 5 lat. Wydawane wcześniej bezterminowe uprawnienia wygasają 1 stycznia 2024 roku. Przedłużenie uprawnień wymaga złożenia wniosku do organu Dozoru Technicznego, który nadawał uprawnienia. Optymalnym czasem na złożenie dokumentów są 3 miesiące przed upływem ważności.

Bezpieczeństwo pracy na żurawiu wieżowym i niezbędne uprawnienia – podsumowanie

Żurawie wieżowe to jedne z największych urządzeń bliskiego transportu, jakie wykorzystywane są przy realizowaniu inwestycji budowlanych. W czasie ich obsługi wymagane jest zachowanie maksymalnego bezpieczeństwa oraz stosowanie się do wszelkich zasad BHP. Dlatego pracować na żurawiach wieżowych mogą jedynie wykwalifikowani operatorzy, którzy posiadają stosowne i ważne uprawnienia, wydane przez organy Dozoru Technicznego.

Chcesz dowiedzieć się więcej na temat konstrukcji żurawi wieżowych? Specyfikę tych masywnych urządzeń, przeznaczonych do przenoszenia ekstremalnie ciężkich ładunków, poznasz z naszego wpisu „Dlaczego żuraw wieżowy się nie przewraca?”. Zawarte w nim informacje uświadamiają, jak wymagającą i odpowiedzialną pracą jest obsługa tego typu urządzeń dźwignicowych, a także dlaczego zasady bezpieczeństwa mają w niej kluczowe znaczenie.